Անհատ ձեռնարկատիրոջ (ԱՁ) իրավական կարգավիճակը, առավելություններն ու ռիսկերը
Բիզնեսի մեկնարկի համար կազմակերպաիրավական ձևի ճիշտ ընտրությունը առանցքային է։ Հայաստանում սկսնակ ձեռներեցների և ֆրիլանսերների համար ամենահասանելի տարբերակներից մեկը անհատ ձեռնարկատիրոջ կարգավիճակն է, որն աչքի է ընկնում պարզեցված գրանցմամբ և հարմար վարչարարությամբ։ Այս ուղեցույցը ներկայացնում է ԱՁ-ի իրավական կարգավիճակը, առավելություններն ու ռիսկերը, ինչպես նաև դրա հիմնական տարբերությունները ՍՊԸ-ից։
Բովանդակություն
- Ո՞վ կարող է լինել անհատ ձեռնարկատեր
- ԱՁ հաշվառվելու առավելությունները
- ԱՁ լինելու բացասական կողմերը
- ԱՁ-ի և ՍՊԸ-ի հիմնական տարբերությունները
-
Ո՞վ կարող է լինել անհատ ձեռնարկատեր
Համաձայն ՀՀ Քաղաքացիական օրենսգրքի և Անհատ ձեռնարկատիրոջ մասին ՀՀ օրենքի՝ անհատ ձեռնարկատեր է հանդիսանում այն ֆիզիկական անձը, ով իրավունք ունի առանց իրավաբանական անձ կազմավորվելու, ինքնուրույն, իր անունից և իր ռիսկերով իրականացնել ձեռնարկատիրական գործունեություն, որի հիմնական նպատակը գույք օգտագործելուց, ապրանքներ վաճառելուց, աշխատանքներ կատարելուց կամ ծառայություններ մատուցելուց շահույթ (եկամուտ) ստանալն է:
Անհատ ձեռնարկատեր կարող են դառնալ․
- ՀՀ գործունակ քաղաքացիները
- Օտարերկրյա գործունակ քաղաքացիները
- Քաղաքացիություն չունեցող անձինք
Սահմանափակումներ․ Օրենքով որոշակի պաշտոններ զբաղեցնող անձանց (օրինակ՝ հանրային ծառայություններին, դատավորներին, դատախազների, պատգամավորներին) արգելվում է զբաղվել ձեռնարկատիրական գործունեությամբ։
-
Ինչ առավելություններ կան որպես ԱՁ հաշվառվելու դեպքում
Անհատ ձեռնարկատիրոջ կարգավիճակն ընտրելն ունի մի շարք էական առավելություններ, հատկապես փոքր և միջին բիզնեսի, ինչպես նաև ֆրիլանսերների համար․
- Պարզեցված պետական հաշվառում․ Հաշվառման գործընթացը պահանջում է նվազագույն փաստաթղթեր, չկա կանոնադրական կապիտալ ձևավորելու կամ կանոնադրություն մշակելու պահանջ։
- Եկամուտների ազատ տնօրինում․ Բիզնեսի ստացված ամբողջ շահույթը հանդիսանում են ֆիզիկական անձի անձնական սեփականությունը։
- Պարզեցված հաշվապահություն․ ԱՁ-ների համար հաշվապահական հաշվառումը և հարկային հաշվետվությունների ներկայացումը զգալիորեն ավելի պարզ է, քան իրավաբանական անձանց համար։
-
Որո՞նք են ԱՁ լինելու բացասական կողմերը (ռիսկերը)
Չնայած բազմաթիվ առավելություններին, ԱՁ կարգավիճակն ունի մեկ գլխավոր և վճռորոշ թերություն, որը պետք է հաշվի առնել բիզնես սկսելիս․
Անհատ ձեռնարկատերը իր ձեռնարկատիրական գործունեությունից բխող պարտավորությունների (պարտքերի, հարկերի, տուգանքների) համար պատասխանատվություն է կրում իրեն պատկանող ամբողջ գույքով (բացառությամբ օրենքով բռնագանձման ենթակա չհամարվող գույքի):
-
Որոնք են ԱՁ-ի ու ՍՊԸ-ի հիմնական տարբերությունները
| Համեմատության հատկանիշ | Անհատ ձեռնարկատեր (ԱՁ) | Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն (ՍՊԸ) |
| Իրավական կարգավիճակ | Ֆիզիկական անձ, ով ստացել է ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու իրավունք։ | Ինքնուրույն իրավաբանական անձ |
| Պատասխանատվություն | Պատասխանատու է իր ողջ անձնական գույքով։ | Ընկերության պատասխանատվությունների համար մասնակիցը պատասխանատու է միայն իր ներդրման չափով։ |
| Պետական գրանցման հաշվառման տուրք | 3000 դրամ | Անվճար (0 դրամ) |
| Մասնակիցների/ հիմնադիրների քանակ | Միայն 1 անձ | ՍՊԸ-ում մասնակիցների քանակը չպետք է գերազանցի 49-ը |
| Եկամտի տնօրինում | Ազատորեն կարող օգտագործել անձնական կարիքների համար։ | Եկամուտը պատկանում է ընկերությանը․ դուրս են բերվում շահաբաժնի տեսքով |
Որպեսզի հետագայում որևէ բարդություններ չառաջանան, անհրաժեշտ է ի սկզբանե դիմել մասնագիտական խորհրդատվության համար, և կատարել ճիշտ որոշում։ Հարցերի և մասնագիտական խորհրդատվության համար կարող եք դիմել «Բեսթ Լոջիք» հաշվապահական ընկերությանը՝ հեռ․ (+374 33) 701-600
